Skala pomiarowa
Skala pomiarowa to usystematyzowany zbiór wartości liczbowych lub słownych jaki może przyjmować mierzona wielkość. Najbardziej znaną skalą z nauki w szkole jest skala stopni szkolnych, w której mierzoną wielkością są osiągnięcia ucznia, a wartości (oceny) jakie można im przyporządkować to liczby 1, 2 ,3 ,4 ,5 i 6 lub słowa niedostateczny, dopuszczający, dostateczny, dobry, bardzo dobry, celujący.
W pomiarze zewnętrznym Instytutu Badan Kompetencji najczęściej stosowane są:
1. Skala wyników surowych testu. Wówczas mierzonym osiągnięciom ucznia przyporządkowane są wartości od 0 do N, gdzie N jest sumą możliwych do zdobycia punktów z testu.
2. Skala staninowa. Jest to skala rozkładu wyników surowych badanej populacji. Porządkując wyniki surowe od najniższego do najwyższego tworzymy z nich podzbiory o liczności odpowiednio:
4%, 7%, 12%, 17%, 20%, 17%, 12%, 7%, 4%
Podzbiory te numerujemy od 1. do 9. i nazywamy staninami. Stanowią one stopnie skali, którym nadajemy nazwy:
najniższy, bardzo niski, niski, niżej średni, średni, wyżej średni, wysoki, bardzo wysoki, najwyższy.
Mierzonym osiągnięciom uczniów przyporządkowuje się stopnie w skali od 1 do 9.
Tak więc, na skali staninowej każdy surowy wynik badany testem kompetencji nabiera jakościowego znaczenia w populacji.
3. Skala łatwości zadań. Łatwość zadania jest stosunkiem liczby punktów uzyskanych za rozwiązanie tego zadania przez wszystkich uczniów biorących udział w testowaniu do maksymalnej liczby punktów możliwej do uzyskania przez tych uczniów.
Mierzonej wielkości – łatwości zadań – przyporządkowana jest kategoria łatwości.
Przykład rozkładu łatwości zadań i przypisania ich do odpowiednich kategorii.
4. Skala mocy różnicującej zadania. Moc różnicująca zadania wskazuje, jak dalece zadanie to rozróżnia między uczniami „dobrymi” a „słabymi”.
5. Skala rzetelności testu (ALPHA Crombacha). WSKAŹNIK RZETELNOŚCI TESTU (ALPHA Crombacha) oblicza się po to, by móc upewnić się, co do prawdziwości wyników testu przed wyciągnięciem wniosków i postawieniem ocen.
TYLKO wtedy, gdy współczynnik rzetelności testu przyjmuje wysokie wartości (zakres 0,8 – 1,0), wyniki uprawniają do wyciągania wniosków o osiągnięciach uczniów i wystawianiu ocen. Mierzonej wielkości – rzetelność testu – przypisane są kategorie rzetelności.
